Naukowcy Politechniki Lubelskiej przygotowali dokumentację i zalecenia dla Zamku Lubelskiego

20.01.2026 Uczelnia

Architekci, inżynierowie budownictwa i historycy sztuki zajrzeli w mury Zamku oraz wnętrza Kaplicy Trójcy Świętej z dokładnością, jakiej dotąd nie było. Efektem jest kompleksowa, aktualna dokumentacja, która stanie się kluczowym narzędziem ochrony i zarządzania jednym z najważniejszych zabytków regionu. Towarzyszą jej konkretne zalecenia.

Prace przeprowadzane są zgodnie z umową, jaką Politechnika Lubelska i Muzeum Narodowe w Lublinie podpisały w maju ubiegłego roku.

– Nasza współpraca z Muzeum Narodowym obejmuje bardzo różne aspekty. Oprócz działań związanych z doradztwem technicznym, wykonywaniem ekspertyz specjalistycznych i inwentaryzacji budowlanej planujemy m.in. wspólne organizowanie praktyk studenckich – mówi prof. Anna Życzyńska, dziekan Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej.

W pierwszym etapie naukowcy mieli m.in. wykonać badania gruntu, zawilgocenia, oddziaływania hałasu i drgań oraz badań jakości powietrza wewnętrznego. Właśnie je zakończono.

Na wszystkich ścianach muzeum zamontowano 36 reperów, czyli metalowych elementów „naklejanych” na wysokości ok. 140 cm nad poziomem terenu. Po roku ich położenie zostanie sprawdzone.

– Jeśli wszystkie będą znajdować się na tym samym poziomie, co dziś lub jeśli wszystkie obniżą się równomiernie, to znak, że nie dzieje się nic niepokojącego. Nawet jeśli budynek opada, to nie grozi mu przechylenie. Kłopoty zaczną się, jeżeli położenie zmieni tylko część reperów.– tłumaczy Michał Wac z Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej. – To skrzydła stojące na skarpie nasypowej. Obok są ruchliwe ulice. Trwa przebudowa jednej z nich, pojawia się ciężki sprzęt. Wkrótce rozpocząć ma się kolejna budowa. Dlatego musimy sprawdzić, czy nie ma to negatywnego wpływu na to osiadanie.

Wiele podjętych przez specjalistów z Politechniki Lubelskiej badań poświęcono jednak Kaplicy Trójcy Świętej.

– Przeanalizowaliśmy istniejącą już dokumentację obiektu i remontów przeprowadzanych w niej od 1957 r. Zebraliśmy około 150 tomów różnego rodzaju dokumentów – mówi prof. Bogusław Szmygin, kierownik Katedry Konserwacji Zabytków. – Efektem tej pracy jest kompleksowa i aktualna dokumentacja, która pozwala na dalsze projektowanie prac konserwatorskich czy adaptacyjnych. – Zajęliśmy się też przygotowaniem nowej dokumentacji. W tym celu ustawiliśmy 150 stanowisk skanowania oraz wykonaliśmy około 13 tys. zdjęć z drona. Wszystko po to żeby wskazać niezbędne do przeprowadzenia remonty, działania zabezpieczające i konserwatorskie.

Naukowcy stwierdzili, że Kaplica jest w stanie dobrym. Problemem jest zawilgocenie i zasolenie murów, szczególnie w strefach przyziemia i piwnic. To jeden z głównych czynników destrukcyjnych wpływających na konstrukcję i dekoracje malarskie.

Wśród zaleceń znalazła się też m.in. pilna wymiana wyłazu dachowego, naprawa i konserwacja uszkodzonych części stolarki okiennej oraz usunięcie porostów i glonów z elewacji.

Specjaliści stwierdzili, że nie można zlikwidować obowiązujących dziś ograniczeń w liczbie zwiedzających.

 – Kaplica została otwarta do zwiedzających pod koniec lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, kiedy to ukończone zostały badania i prace konserwatorskie, które trwały właściwie od pierwszej wojny światowej, czyli od momentu, kiedy freski zostały odkryte. Dlatego chcieliśmy wykorzystać możliwości jakie daje dziś technologia, żeby sprawdzić stan budynku i móc prowadzić prace, żeby kaplica wciąż była w świetnej formie dla następnych pokoleń – mówi dr hab. Katarzyna Mieczkowska, dyrektor Muzeum Narodowego w Lublinie. – Współpraca, którą rozpoczęliśmy, jest dopiero początkiem szerszych relacji z Politechniką Lubelską. Chcemy badać kolejne elementy zamku, żeby zachowywać go dla przyszłości.

– Bardzo cieszy mnie współpraca Muzeum Narodowego i Politechniki, która otwiera pole do kolejnych inicjatyw w przyszłości. Obliczenia i prace, które już teraz wykonano dają asumpt do dalszych ważnych działań – dodaje dr Dariusz Kopciowski, lubelski wojewódzki konserwator zabytków.

Galeria zdjęć

fundusze.png

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 "PL2022 - Zintegrowany Program Rozwoju Politechniki Lubelskiej" POWR.03.05.00-00-Z036/17

Na stronach internetowych Politechniki Lubelskiej stosowane są pliki „cookies” zgodnie z polityką prywatności.  Dowiedz się więcej